Uprawa borówki amerykańskiej
Borówka wysoka (Vaccinium corymbosum L., syn. V. covilleanum But. Et Pl.), znana w handlu pod nazwą „jagody amerykańskiej”, pochodzi z Ameryki Północnej. Rośliną sadowniczą stała się dopiero w latach 30 ubiegłego stulecia. Na kontynencie amerykańskim występuje około 20 dzikich gatunków borówki, które zasiedliły różne strefy klimatyczne.
Biologia krzewu
Borówka wysoka jest krzewem osiągającym wysokość do 3 m. Pędy są wzniesione, wyrastające z pąków śpiących tworzących się u podstawy krzewu i z szyjki korzeniowej. System korzeniowy jest bogato rozgałęziony, ale płytki. Wynika to z przystosowania się do siedliska, dzikie borówki rosną bowiem na glebach nieco podmokłych, narażonych na zalewanie, ale i na glebach suchych. Korzenie borówki wysokiej jak i innych borówek, pozbawione są włośników.
Wymagania glebowe i klimatyczne
Borówka wysoka ma specyficzne wymagania glebowe, co ogranicza jej rozpowszechnianie. Najczęściej mówi się, że borówki są kwasolubne. Najlepiej udają się na glebach lekkich, próchnicznych, kwaśnych i ciepłych. Zawartość próchnicy w glebie musi wynosić co najmniej 3,5%, ale optymalne warunki wzrostu borówki istnieją dopiero wtedy, gdy zawartość masy organicznej wynosi około 7%, a nawet więcej. Niezmiernie ważna jest stała umiarkowana wilgotność gleby, ponieważ w okresie wegetacji borówka wykazuje duże zapotrzebowanie na wodę. Poziom wody gruntowej w okresie wegetacji borówki powinien być utrzymany na wysokości 35-60 cm, zależnie od rodzaju gleby.
Jednym z najważniejszych warunków powodzenia uprawy borówki jest odpowiedni odczyn gleby. Najlepiej rośnie ona na glebach silnie kwaśnych. Optymalne pH wynosi 3,8 – 4,8. Plony są znacznie niższe na glebach o pH 5,5, zaś powyżej 6 rośliny przestają rosnąć, liście przebarwiają się na zielonkawożółty, co nazywamy chlorozą. Również, gdy pH jest zbyt niskie (np. 3,2), rośliny wykazują objawy chorobowe.
Zakładanie plantacji
Przed założeniem plantacji gleba powinna być dokładnie zbadana. Dużą pomocą w ocenie przydatności gleby będzie ocena profilu glebowego. W tym celu należy zrobić odkrywki glebowe do głębokości 60 cm. Na pionowej ścianie profilu odkrywki widać wyraźnie, jak głęboko zalega warstwa próchniczna i jakie są głębsze warstwy. Oprócz właściwości fizycznych gleby, ważna jest zasobność w składniki pokarmowe. Dlatego próbki gleby należy pobierać z warstwy ornej i podornej, a następnie przesłać je do analizy w stacji chemiczno-rolniczej z prośbą o oznaczenie odczynu gleby (pH), zasolenia oraz zawartości potasu, fosforu i magnezu.
Odległość między krzewami w rzędach i między rzędami zależą od rodzaju gleby oraz siły wzrostu sadzonej odmiany borówki. Obecnie na plantacjach krzewy w rzędzie sadzi się co 0,8 – 1,2 m, a odległość między rzędami uzależnia się od szerokości roboczej maszyn; polecana jest odległość 2,0 – 3,5 m.
Większość odmian borówki amerykańskiej jest samopłodna, ale wyższe plany uzyskuje się z zapylania krzyżowego, dlatego też na plantacji należy wysadzać po kilka rzędów różnych odmian.
Ściółkowanie
Najlepszym sposobem prowadzenia plantacji borówki jest ściółkowanie materiałem organicznym, gdyż stwarza najbardziej naturalne, korzystne warunki jej wzrostu i owocowania. Dzięki ściółce rośliny rzadziej cierpią na brak wody i składników pokarmowych. Rozkładająca się ściółka dostarcza krzewom łatwo przyswajalnych składników mineralnych, chroni glebę przed wyparowaniem wody, a ponadto utrzymuje temperaturę gleby latem na równym poziomie, zimą zaś chroni korzenie przed przemarznięciami. Dzięki ściółce pH gleby utrzymuje się przez długi czas na właściwym poziomie. Najlepszym materiałem do ściółkowania są trociny z drzew iglastych i kora sosnowa.
Cięcie krzewów
Cięcie i formowanie krzewów borówki wysokiej jest jednym z podstawowych zabiegów na plantacjach towarowych. Niecięte krzewy wydają słabe przyrosty z niewielką liczbą pąków kwiatowych, ich owoce z roku na rok stają się drobniejsze, a plony coraz niższe.
Nawożenie
Borówka wysoka należy do roślin uprawnych o bardzo niskich wymaganiach pokarmowych.
Tabela: Nawożenie dawkami orientacyjnymi plantacji borówki wysokiej w
Polsce (Ścibisz 1992)
|
Składnik nawozowy |
Dawka w kg na 1 ha powierzchni nawożonej |
Forma nawozu |
| Azot N |
30 – 50 |
siarczan amonowy, saletra amonowa, mocznik |
| Potas K2O |
50 – 75 |
siarczan potasowy, kalimagnezja, sól potasowa(stosować tylko późną jesienią) |
| Fosfor P2O5 |
30 – 60 |
superfosfat, superfosfat potrójny, fosforan amonowy |
| Magnez MgO |
20 – 80 |
siarczan magnezu |
